FRANCHISE - CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU

Định nghĩa Franchise (nhượng quyền thương mại): 

Franchise được hiểu đơn giản đó là một hoạt động có tính minh bạch (license) về thương mại gồm 2 đối tượng tham gia: 

- Bên nhượng quyền (franchisor): có thể là cá nhân/tổ chức đang sở hữu một thương hiệu/công ty kinh doanh trên thị trường.

- Bên nhận nhượng quyền (franchisee): là cá nhân (một số trường hợp có thể nhóm) muốn mở một kinh doanh thương mại với tên công ty của người nhường quyền. 

Mối quan hệ của 2 đối tượng được thể hiện trong hợp đồng/biên bản thoả thuận nhượng quyền, mà ở đó bên nhận nhượng quyền sẽ phải trả phí (phí đầu tư ban đầu, phí cấp phép hằng năm..) để được quyền truy cập/sử dụng các yếu tố do bên nhượng quyền cung cấp: 

- Kiến thức sản phẩm, 

- Quy trình vận hành

- Nhãn hiệu. 

- Đào tạo

- Danh tiếng

- Hỗ trợ ban đầu. 

- Sản phẩm/dịch vụ 

Franchise là một phương pháp đang dần lớn mạnh tại Vietnam, phương pháp kinh doanh này rất phù hợp cho những ai muốn bắt đầù kinh doanh, nhất là trong những thị trường đang có tính cạnh tranh cao, như ăn uống, cafe, điện máy - điện tử. Với viêc sử dụng phương pháp franchise này, người nhận nhường quyền sẽ có lợi thế rất dễ thấy là không cần đầu tư về thời gian và tiền bạc và các nguồn lực khác để xây dựng lại brandname và sản phẩm đến khách hàng.

Xuất phát của Franchise:  

Nói đến Franchise, có lẻ nơi để học tập tốt nhất là nước Mỹ, nơi được xem là đất nước dẫn đầu về franchise business, ý tưởng về franchise được xuất phát từ giữa thế kỷ 19 (nghiên cứu từ một số tài liệu) về trường hợp của Isaac Singer (không phải ca sĩ Isaac đâu nhé), ông đã sáng chế thành công máy khâu và tạo ra một hệ thống phân phối sản phẩm máy khâu mang thương hiệu của mình thông qua franchise. Năm 1930, Howard Jonhson Restaurant đã bứt phá ngoạn mục, mở ra một thành công tăng trưởng không ngờ cho các chuỗi nhà hàng và franchise cho thị trường fast-food tại Mỹ. Tính đến năm 2017 các thương hiệu nổi bật nhờ thực hiện franchise thuộc top 15 thế giới như: McDonald’s, Taco Bell, Dairy Queen, Denny’s, Jimmy John’s Gourmet Sandwiches, and Dunkin’ Donuts. Ở Vietnam chúng ta có thể dê dàng nhìn thấy sự tăng trưởng của các thương hiệu cafe như Milano, Napoli, E-coffee, Nguyên Chất Cafe, Ministop, Circle - K, 7-elenven, và các thương hiệu về fitness cũng đang sử dụng hình thức nhượng quyền kinh doanh này.

Hợp đồng nhượng quyền: 

Hợp đồng nhượng quyền về cơ bản sẽ như một hợp đồng cho thuê có thời hạn, bên nhận quyền được quyền sử dụng, nhưng không được quyền sở hữu, thời hạn của hợp đồng có thể lên tới 30 năm, kèm theo các điều khoản về vi phạm, hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng, ngoài ra sẽ có ba phần chính của việc chi trả tiền cần có trong hợp đồng đó là: 

- Người nhận quyền phải mua các quyền được kiểm soát/truy cập hoặc nhãn hiệu của doanh nghiệp bàng việc trả phí.

- Người nhượng quyền được nhận phí từ việc đào tạ, thiết bị cung cấp, hoặc những tham mưu về dịch vụ kinh doanh từ người nhận nhượng quyền. 

- Người nhượng quyền được nhận tiền bản quyền thương hiệu liên tục hoặc một phần tỷ lệ phần trăm trong doanh số của doanh nghiệp. 

 Ở Mỹ, franchise được quy định bởi luật pháp cấp tiểu bang, Tuy nhiên thì năm 1979, một quy luật chung cho các liên bang được thiết lập bởi Federal Trade Commission (FTC). Về quy tắc của franchise đó là một văn bản pháp lý công khai được bên nhượng quyền trao cho bên nhận nhường quyền tiềm năng, mà trong đó nêu ra tất car các thông tin liên quan để thông báo đến rủi ro, lợi ích hoặc giới hạn cho việc đầu tư của bên nhận nhượng quyền. Các thông tin như các khoản chi phí, lịch sử kiện tụng (nếu có), các nhà cung cấp tạm thời, nhà cung cấp chính thống và thậm chí là các bản báo cáo tài chính và dự đoán tài chính. Điều luật này đã được trải qua nhiều lần sử dụng và điều chỉnh và tới năm 2007 được gọi là Franchise Disclosure Document. 

Xem thêm ưu điểm và nhược điểm của Franchise.